چگونه افزونه‌های سنگین را شناسایی کنیم؟

فرض کنید وارد پیشخوان وردپرس می‌شوید تا فقط یک محصول جدید اضافه کنید، اما هر کلیک چند ثانیه طول می‌کشد. صفحه مدیریت کند شده، گزارش‌های هاست از افزایش مصرف CPU خبر می‌دهند و کاربران هم از دیر باز شدن صفحات سایت شکایت دارند. در چنین شرایطی معمولاً اولین ذهنیت این است که مشکل از هاست یا اینترنت باشد، اما در بسیاری از پروژه‌هایی که بررسی کرده‌ایم، دلیل اصلی چیز دیگری بوده است؛ افزونه‌هایی که بدون اینکه متوجه شوید منابع زیادی مصرف می‌کنند.

نکته مهم اینجاست که هر افزونه‌ای که امکانات زیادی ارائه می‌دهد الزاماً سنگین نیست و از طرف دیگر، حتی یک افزونه ساده هم ممکن است به دلیل کدنویسی نامناسب، کوئری‌های زیاد به پایگاه داده یا اجرای پردازش‌های غیرضروری باعث افت عملکرد سایت شود. به همین دلیل، صرف تعداد افزونه‌ها معیار مناسبی برای ارزیابی سرعت سایت نیست؛ بلکه کیفیت توسعه افزونه، نحوه ارتباط آن با وردپرس و میزان مصرف منابع اهمیت بیشتری دارد.

شناسایی افزونه های سنگین وردپرس

اگر قصد دارید سرعت سایت را افزایش دهید، مصرف منابع سرور را کاهش دهید و تجربه کاربری بهتری ایجاد کنید، اولین قدم شناسایی افزونه های سنگین وردپرس است. در این مقاله یاد می‌گیرید چگونه بدون حدس و گمان، افزونه‌هایی را که باعث کند شدن سایت شده‌اند پیدا کنید، عملکرد آن‌ها را تحلیل کنید و تصمیم بگیرید که حذف، جایگزین یا بهینه‌سازی بهترین انتخاب است.

فهرست مطالب

• منظور از افزونه سنگین چیست؟
• نشانه‌های وجود افزونه‌های پرمصرف
• روش‌های شناسایی افزونه‌های سنگین
• بررسی مصرف منابع سرور
• تحلیل Queryهای دیتابیس
• بررسی درخواست‌های Ajax
• ابزارهای کاربردی برای تحلیل عملکرد افزونه‌ها
• اشتباهات رایج هنگام حذف افزونه‌ها
• راهکارهای جایگزین
• جمع‌بندی

منظور از افزونه سنگین در وردپرس چیست؟

وقتی درباره افزونه سنگین صحبت می‌کنیم، منظور صرفاً افزونه‌ای با فایل‌های زیاد یا حجم نصب بالا نیست. در واقع افزونه‌ای سنگین محسوب می‌شود که هنگام اجرای سایت، منابع زیادی از سرور مصرف کند یا باعث افزایش زمان پاسخ‌گویی صفحات شود.

برخی افزونه‌ها در هر بار بارگذاری صفحه ده‌ها Query به پایگاه داده ارسال می‌کنند، برخی دیگر درخواست‌های Ajax متعددی ایجاد می‌کنند و گروهی نیز در پس‌زمینه پردازش‌های زمان‌بر انجام می‌دهند. نتیجه همه این موارد، افزایش زمان بارگذاری و کاهش عملکرد سایت خواهد بود.

ویژگی‌های یک افزونه سنگین

• مصرف بالای CPU
• استفاده زیاد از حافظه RAM
• اجرای Queryهای متعدد روی دیتابیس
• بارگذاری فایل‌های CSS و JavaScript غیرضروری
• اجرای Cron Jobهای سنگین
• افزایش زمان پاسخ‌گویی سرور (TTFB)
• ارسال درخواست‌های مکرر به APIهای خارجی

در تجربه بررسی ده‌ها وب‌سایت وردپرسی، بارها مشاهده کرده‌ایم که تنها با جایگزینی یک افزونه، زمان بارگذاری صفحه اصلی بیش از ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده است. این موضوع نشان می‌دهد که کیفیت افزونه بسیار مهم‌تر از تعداد افزونه‌هاست.

آیا تعداد افزونه‌ها مهم است؟

یکی از رایج‌ترین باورهای اشتباه این است که هرچه تعداد افزونه‌ها بیشتر باشد، سایت کندتر می‌شود. این موضوع همیشه درست نیست.

فرض کنید دو وب‌سایت مختلف داریم.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، تعداد افزونه‌ها به تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد سایت نیست. آنچه اهمیت دارد کیفیت توسعه، بهینه بودن کدها و نحوه تعامل افزونه با هسته وردپرس است.

نشانه‌هایی که می‌گویند احتمالاً یک افزونه مشکل ایجاد کرده است

قبل از اینکه وارد مرحله بررسی تخصصی شوید، بهتر است علائمی را بشناسید که معمولاً به وجود یک افزونه پرمصرف اشاره می‌کنند.

کند شدن پنل مدیریت

اگر صفحات مدیریت وردپرس با تأخیر باز می‌شوند یا هنگام ذخیره نوشته‌ها چندین ثانیه منتظر می‌مانید، احتمال دارد یکی از افزونه‌ها در حال اجرای پردازش‌های اضافی باشد.

افزایش مصرف CPU

در بسیاری از هاست‌های لینوکسی می‌توانید از بخش Resource Usage میزان مصرف CPU را مشاهده کنید. اگر در ساعات عادی مصرف پردازنده به طور مداوم بالا باشد، یکی از اولین مواردی که باید بررسی شود افزونه‌های نصب‌شده هستند.

افزایش TTFB

اگر زمان دریافت اولین پاسخ از سرور افزایش پیدا کرده باشد، ممکن است افزونه‌ای در سمت سرور زمان زیادی برای پردازش درخواست صرف کند. این موضوع مستقیماً روی تجربه کاربری و سئو تأثیر می‌گذارد.

افزایش تعداد Queryهای دیتابیس

برخی افزونه‌ها در هر بار باز شدن صفحه صدها Query اجرا می‌کنند. این موضوع به‌خصوص در فروشگاه‌های ووکامرس که اطلاعات زیادی در پایگاه داده دارند، تأثیر بیشتری خواهد داشت.

کند شدن فقط برخی صفحات

گاهی فقط صفحه فروشگاه، صفحه محصول یا صفحه پرداخت کند است. این موضوع معمولاً نشان می‌دهد افزونه‌ای فقط در همان بخش فعال است و منابع زیادی مصرف می‌کند.

هر کندی سایت الزاماً به معنی ضعیف بودن سرور نیست. در بسیاری از پروژه‌ها، تنها یک افزونه نامناسب باعث ایجاد بخش بزرگی از مشکلات عملکردی شده است.

اگر پس از بررسی اولیه متوجه شدید مشکل از افزونه‌هاست، بهتر است بدون حذف تصادفی آن‌ها، ابتدا با ابزارهای تحلیل عملکرد وضعیت هر افزونه را بررسی کنید. همچنین اگر مدیریت و نگهداری سایت برایتان زمان‌بر شده است، استفاده از خدمات پشتیبانی وردپرس می‌تواند به شناسایی سریع‌تر مشکلات و جلوگیری از اختلال‌های آینده کمک کند.

در بخش بعدی، به سراغ ابزارهای حرفه‌ای برای شناسایی افزونه های سنگین وردپرس می‌رویم و یاد می‌گیریم چگونه با استفاده از Query Monitor، ابزارهای هاست، New Relic و بررسی Queryهای دیتابیس، دقیقاً مشخص کنیم کدام افزونه باعث افت عملکرد سایت شده است.

ابزارهای حرفه‌ای برای شناسایی افزونه های سنگین وردپرس

اگر بخواهید بدون ابزار، افزونه‌های سنگین را پیدا کنید، معمولاً زمان زیادی صرف آزمون و خطا خواهد شد. روش حرفه‌ای این است که عملکرد سایت را اندازه‌گیری کنید، داده‌های واقعی را ببینید و سپس تصمیم بگیرید. خوشبختانه برای وردپرس ابزارهای مناسبی وجود دارد که می‌توانند دقیقاً مشخص کنند هر افزونه چه میزان از منابع سایت را مصرف می‌کند.

نکته مهم این است که هیچ ابزار واحدی تمام مشکلات را نمایش نمی‌دهد. معمولاً ترکیب چند ابزار، تصویر دقیق‌تری از وضعیت سایت ارائه می‌دهد.

۱. بررسی سایت با افزونه Query Monitor

اگر بخواهیم فقط یک افزونه برای تحلیل عملکرد وردپرس معرفی کنیم، بدون تردید Query Monitor یکی از بهترین انتخاب‌ها است. این افزونه اطلاعات بسیار دقیقی از پردازش‌های انجام شده در هر صفحه نمایش می‌دهد.

بعد از نصب و فعال‌سازی، نوار مدیریتی وردپرس اطلاعات مهمی مانند مدت زمان اجرای صفحه، میزان حافظه مصرف شده، تعداد Queryهای دیتابیس و درخواست‌های HTTP را نمایش می‌دهد.

مهم‌ترین بخش‌هایی که باید بررسی کنید عبارت‌اند از:

• Database Queries
• Slow Queries
• Hooks
• HTTP API Calls
• PHP Errors
• Scripts & Styles
• Transients

فرض کنید صفحه محصول فروشگاه شما در مدت ۴ ثانیه بارگذاری می‌شود. با بررسی Query Monitor متوجه می‌شوید یک افزونه در همان صفحه بیش از ۱۸۰ Query اجرا کرده است. در چنین شرایطی دیگر نیازی به حدس زدن نیست و می‌توانید دقیقاً همان افزونه را بررسی کنید.

به تعداد Queryها دقت کنید

هر Query به معنی ارسال درخواست به پایگاه داده است. هرچه تعداد Queryها بیشتر باشد، زمان پردازش نیز افزایش پیدا می‌کند.

البته این اعداد به نوع سایت نیز بستگی دارند. فروشگاه‌های ووکامرس معمولاً Query بیشتری نسبت به سایت‌های شرکتی دارند.

۲. بررسی مصرف CPU در هاست

بسیاری از کاربران فقط سرعت سایت را بررسی می‌کنند، در حالی که مصرف CPU یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت سایت است.

در اکثر کنترل پنل‌های هاست مانند cPanel یا DirectAdmin بخشی برای مشاهده مصرف منابع وجود دارد. اگر هنگام بازدیدهای معمولی مصرف پردازنده به طور مداوم بالا باشد، احتمال زیادی وجود دارد که یکی از افزونه‌ها پردازش‌های غیرضروری انجام دهد.

موارد زیر را بررسی کنید:

• CPU Usage
• Entry Processes
• Physical Memory
• I/O Usage
• Number Of Processes

اگر در ساعات کم‌ترافیک هم مصرف CPU نزدیک به سقف تعیین‌شده باشد، بهتر است افزونه‌های امنیتی، بکاپ، آمارگیر و صفحه‌سازها را در اولویت بررسی قرار دهید.

اگر هدف شما فقط حذف افزونه نیست و می‌خواهید کل سایت از نظر عملکرد بهینه شود، پیشنهاد می‌کنیم راهکارهای تخصصی افزایش سرعت وردپرس را نیز بررسی کنید؛ زیرا در بسیاری از پروژه‌ها مشکل تنها به افزونه محدود نمی‌شود و ترکیبی از تنظیمات سرور، قالب و کش نیز در عملکرد نهایی نقش دارند.

۳. بررسی مصرف RAM

بعضی افزونه‌ها حافظه بسیار زیادی اشغال می‌کنند. این موضوع مخصوصاً در هنگام وارد کردن محصولات، خروجی گرفتن از اطلاعات یا ساخت فایل‌های PDF بیشتر دیده می‌شود.

اگر حافظه PHP مرتباً به سقف تعیین‌شده برسد، ممکن است با خطاهایی مانند موارد زیر روبه‌رو شوید:

• Allowed Memory Size Exhausted
• 500 Internal Server Error
• Fatal Error
• Timeout Error

در این شرایط افزایش حافظه PHP همیشه راه‌حل نیست. ابتدا باید مشخص شود کدام افزونه باعث مصرف غیرعادی حافظه شده است.

تحلیل درخواست‌های Ajax

یکی از رایج‌ترین دلایل کند شدن پیشخوان وردپرس، درخواست‌های متعدد Ajax است. بسیاری از افزونه‌ها برای بروزرسانی اطلاعات از فایل admin-ajax.php استفاده می‌کنند.

اگر این درخواست‌ها بیش از حد باشند، حتی زمانی که بازدیدکننده‌ای در سایت وجود ندارد نیز سرور درگیر پردازش خواهد بود.

چگونه درخواست‌های Ajax را بررسی کنیم؟

از طریق Developer Tools مرورگر یا Query Monitor می‌توانید تعداد درخواست‌های Ajax را مشاهده کنید.

اگر یک افزونه در هر چند ثانیه چندین درخواست ارسال کند، باید علت آن بررسی شود.

نمونه‌هایی از افزونه‌هایی که ممکن است Ajax زیادی ایجاد کنند:

• افزونه‌های چت آنلاین
• افزونه‌های آمار لحظه‌ای
• داشبوردهای گزارش‌گیری
• سیستم‌های نوتیفیکیشن
• برخی صفحه‌سازها

بررسی درخواست‌های HTTP خارجی

برخی افزونه‌ها برای دریافت اطلاعات به سرویس‌های خارجی متصل می‌شوند. اگر پاسخ آن سرویس با تأخیر ارسال شود، سرعت سایت نیز کاهش پیدا می‌کند.

نمونه این درخواست‌ها عبارت‌اند از:

• Google Fonts
• Google Maps API
• License Server
• Cloud API
• CRMهای آنلاین
• سامانه‌های پیامکی

در Query Monitor می‌توانید ببینید هر درخواست چه مدت زمان نیاز داشته است.

تحلیل Queryهای کند دیتابیس

گاهی مشکل از تعداد Queryها نیست، بلکه از کیفیت آن‌هاست. ممکن است تنها چند Query اجرا شوند اما هرکدام چند صد میلی‌ثانیه زمان ببرند.

این اتفاق معمولاً در سایت‌هایی رخ می‌دهد که:

• جدول wp_postmeta بسیار بزرگ شده است.
• جدول options بهینه نیست.
• Autoload بیش از حد افزایش یافته است.
• ایندکس‌های مناسب روی دیتابیس وجود ندارد.

در پروژه‌های فروشگاهی که هزاران محصول دارند، بارها دیده‌ایم افزونه‌هایی که از wp_postmeta به شکل غیربهینه استفاده می‌کنند، زمان پاسخ‌گویی را چند برابر افزایش داده‌اند.

اگر افزونه‌ای در هر بار بارگذاری صفحه چندین Query کند اجرا کند، حتی ارتقای هاست نیز مشکل را به طور کامل برطرف نخواهد کرد.

آیا همیشه باید افزونه سنگین را حذف کنیم؟

خیر. حذف کردن آخرین گزینه است. ابتدا باید بررسی شود که آیا تنظیمات افزونه قابل بهینه‌سازی هستند یا خیر.

در بسیاری از موارد تنها با غیرفعال کردن چند قابلیت غیرضروری یا محدود کردن پردازش‌های پس‌زمینه، عملکرد افزونه به شکل محسوسی بهتر می‌شود.

همچنین اگر افزونه برای کسب‌وکار شما ضروری است و جایگزین مناسبی ندارد، بهتر است به جای حذف آن، تنظیمات سرور، کش، دیتابیس و ساختار سایت را بهینه کنید.

در بخش بعدی مقاله، افزونه‌هایی را معرفی می‌کنیم که معمولاً بیشترین مصرف منابع را دارند، روش تست هرکدام را بررسی می‌کنیم، اشتباهات رایج مدیران سایت هنگام حذف افزونه‌ها را توضیح می‌دهیم و یک چک‌لیست عملی برای ارزیابی تمام افزونه‌های وردپرس ارائه خواهیم کرد.

کدام افزونه‌ها معمولاً بیشترین مصرف منابع را دارند؟

هیچ افزونه‌ای صرفاً به دلیل نام یا محبوبیت خود سنگین محسوب نمی‌شود. حتی افزونه‌هایی که میلیون‌ها نصب فعال دارند، اگر به‌درستی پیکربندی شوند، می‌توانند عملکرد بسیار مناسبی داشته باشند. از طرف دیگر، یک افزونه کمتر شناخته‌شده با کدنویسی ضعیف ممکن است بیشترین فشار را به سرور وارد کند.

بنابراین هدف این بخش معرفی «دسته‌بندی» افزونه‌هایی است که معمولاً نیاز به بررسی بیشتری دارند، نه اینکه هر افزونه‌ای از این گروه‌ها را مشکل‌دار بدانیم.

۱. افزونه‌های صفحه‌ساز (Page Builder)

صفحه‌سازهایی مانند Elementor، WPBakery یا Beaver Builder امکانات بسیار زیادی در اختیار کاربران قرار می‌دهند، اما اگر صفحه‌ها با تعداد زیادی ویجت، انیمیشن، اسکریپت و فونت طراحی شوند، حجم فایل‌های CSS و JavaScript افزایش پیدا می‌کند.

نکته مهم این است که مشکل همیشه از خود صفحه‌ساز نیست؛ بلکه طراحی غیراصولی صفحات نیز نقش مهمی در کاهش سرعت دارد.

• استفاده بیش از حد از ویجت‌ها
• بارگذاری فونت‌های متعدد
• انیمیشن‌های غیرضروری
• افکت‌های تصویری سنگین

اگر قصد طراحی قالب وردپرس را دارید، بهتر است از همان ابتدا ساختار قالب به گونه‌ای طراحی شود که وابستگی کمتری به اسکریپت‌های اضافی داشته باشد و عملکرد سایت در بلندمدت حفظ شود.

۲. افزونه‌های امنیتی

افزونه‌های امنیتی برای محافظت از سایت ضروری هستند، اما برخی از آن‌ها به صورت مداوم فایل‌ها را اسکن می‌کنند، لاگ تولید می‌کنند یا درخواست‌های کاربران را بررسی می‌کنند.

اگر اسکن کامل سایت در ساعات پرترافیک انجام شود، ممکن است افزایش مصرف CPU کاملاً طبیعی باشد.

بهتر است:

• اسکن‌ها زمان‌بندی شوند.
• فقط قابلیت‌های موردنیاز فعال باشند.
• لاگ‌های قدیمی حذف شوند.

۳. افزونه‌های بکاپ

تهیه نسخه پشتیبان اهمیت زیادی دارد، اما اجرای نسخه پشتیبان کامل از فایل‌ها و پایگاه داده در ساعات اوج بازدید می‌تواند باعث کاهش سرعت سایت شود.

بهتر است عملیات بکاپ در ساعات کم‌ترافیک انجام شود و فایل‌های پشتیبان روی فضای ابری یا سرور دیگری ذخیره شوند.

۴. افزونه‌های آمار و گزارش‌گیری

برخی افزونه‌ها تمام فعالیت کاربران را در پایگاه داده ذخیره می‌کنند. در سایت‌های پرترافیک، این موضوع باعث رشد سریع جداول دیتابیس می‌شود.

اگر حجم اطلاعات ثبت‌شده به‌طور مرتب پاک‌سازی نشود، سرعت اجرای Queryها کاهش پیدا خواهد کرد.

۵. افزونه‌های فروشگاهی

افزونه‌های مرتبط با ووکامرس معمولاً پردازش بیشتری نسبت به سایت‌های معمولی انجام می‌دهند. این افزونه‌ها اطلاعات سفارش، موجودی، قیمت، تخفیف و کاربران را به صورت هم‌زمان مدیریت می‌کنند.

در صورتی که افزونه جانبی ووکامرس بهینه نباشد، تأثیر آن روی عملکرد سایت کاملاً محسوس خواهد بود.

اشتباهات رایج هنگام بررسی افزونه‌های سنگین

حذف افزونه بدون بررسی

بعضی مدیران سایت بعد از مشاهده کندی، شروع به حذف تصادفی افزونه‌ها می‌کنند. این کار نه تنها مشکل را حل نمی‌کند، بلکه ممکن است باعث از کار افتادن بخش‌های مهم سایت شود.

تست روی سایت اصلی

اگر سایت بازدید بالایی دارد، بهتر است بررسی‌ها ابتدا روی نسخه آزمایشی (Staging) انجام شود. این کار احتمال بروز اختلال برای کاربران را کاهش می‌دهد.

نادیده گرفتن قالب

گاهی قالب سایت به اندازه یک افزونه سنگین منابع مصرف می‌کند. بنابراین هنگام تحلیل عملکرد، همیشه قالب را نیز بررسی کنید.

بی‌توجهی به نسخه PHP

استفاده از نسخه‌های قدیمی PHP باعث کاهش عملکرد بسیاری از افزونه‌ها می‌شود. قبل از متهم کردن افزونه‌ها، از به‌روز بودن نسخه PHP اطمینان حاصل کنید.

چک‌لیست عملی برای بررسی افزونه‌های وردپرس

اگر قصد دارید عملکرد سایت را به صورت دوره‌ای بررسی کنید، این چک‌لیست می‌تواند بسیار کاربردی باشد.

چند تجربه واقعی از پروژه‌های وردپرسی

نمونه اول: فروشگاه اینترنتی

در یکی از پروژه‌های فروشگاهی، مدیر سایت تصور می‌کرد مشکل از هاست است و قصد ارتقای سرور داشت. پس از بررسی مشخص شد یک افزونه گزارش‌گیری، در هر بار بارگذاری صفحه بیش از ۳۰۰ Query اجرا می‌کند.

با جایگزینی آن افزونه، میانگین زمان پاسخ‌گویی سرور به شکل محسوسی کاهش پیدا کرد و دیگر نیازی به ارتقای هاست نبود.

نمونه دوم: سایت شرکتی

در پروژه‌ای دیگر، تنها یک افزونه نمایش آمار بازدید باعث ایجاد صدها درخواست Ajax در طول روز شده بود. بعد از حذف آن و استفاده از ابزار مناسب‌تر، مصرف منابع سرور کاهش یافت و پنل مدیریت نیز روان‌تر شد.

سؤالات متداول

آیا تعداد زیاد افزونه‌ها باعث کند شدن سایت می‌شود؟

خیر. کیفیت کدنویسی و نحوه عملکرد افزونه‌ها اهمیت بیشتری نسبت به تعداد آن‌ها دارد.

بهترین ابزار برای بررسی افزونه‌های سنگین چیست؟

Query Monitor یکی از بهترین ابزارها برای بررسی Queryهای دیتابیس، Hookها، درخواست‌های HTTP و میزان مصرف حافظه است.

آیا حذف افزونه همیشه بهترین راهکار است؟

خیر. ابتدا باید تنظیمات افزونه، نسخه PHP، قالب و وضعیت سرور بررسی شوند. در بسیاری از موارد، بهینه‌سازی تنظیمات مشکل را برطرف می‌کند.

آیا افزونه‌های امنیتی همیشه باعث کندی سایت می‌شوند؟

خیر. اگر به‌درستی تنظیم شوند، معمولاً تأثیر قابل توجهی روی عملکرد سایت نخواهند داشت. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که قابلیت‌های غیرضروری یا اسکن‌های سنگین به صورت مداوم اجرا شوند.

هر چند وقت یک‌بار باید عملکرد افزونه‌ها بررسی شود؟

برای سایت‌های معمولی هر چند ماه یک‌بار و برای فروشگاه‌های اینترنتی یا سایت‌های پرترافیک بهتر است به صورت ماهانه وضعیت افزونه‌ها و مصرف منابع بررسی شود.

جمع‌بندی

شناسایی افزونه های سنگین وردپرس تنها به معنای حذف چند افزونه نیست؛ بلکه فرآیندی برای تحلیل دقیق عملکرد سایت است. با استفاده از ابزارهای مناسب، بررسی مصرف منابع، تحلیل Queryهای دیتابیس و ارزیابی درخواست‌های Ajax می‌توانید علت واقعی کندی سایت را پیدا کنید و بدون ایجاد اختلال، عملکرد وردپرس را بهبود دهید.

اگر احساس می‌کنید سایت شما با وجود استفاده از هاست مناسب همچنان کند است، بهتر است قبل از ارتقای سرور، افزونه‌ها و ساختار سایت را به صورت تخصصی بررسی کنید. همچنین اگر از افزونه‌های اختصاصی استفاده می‌کنید یا قصد توسعه امکانات جدید را دارید، استفاده از خدمات طراحی پلاگین وردپرس می‌تواند باعث شود امکانات موردنیاز با مصرف منابع کمتر و عملکرد بهینه‌تر پیاده‌سازی شوند.